Temel Analiz

Projenin yol haritası, ilk yayınlandıkları gun cok kıymetli değil gözümde. Bugun cikan proje 1 ay sonra calisan urunumuzu (working product) piyasaya surecegiz diyebilir. Bu kisa vadeli bir enerji, hacim yaratabilir. Ama bu hedefler gerçekçi mi?

Temel Analiz Nedir?

Kisisel fikrim, para dijitallesince, insanlar roulette kirmiziya siyaha basar gibi paralarini dusunmeden onune gelen coine basiyor. Bunu herkes kadar ben de tecrube ettim gecmiste. Hala da bazen grafigi hosuma giden coini cok da uzerine kafa yormadan aliyorum zaman zaman. Sonra soyle dusundum; ben bu adamlarin kucuk veya buyuk bir hissedari oluyorum. Bu adamlar ne yapar, kim bunlar, hedefleri ne diye dusunmem lazim. Bugun birakin hissedar olmayi, internetten alisveris yaptigimda dahi sayfa sayfa yorumlari okuyorum. Peki, bir yatirim yaptigimda neden 2 sayfa dahi olsa projeleri okumaktan kacinayim? 

Benim temel analiz hikayem tam da burada basladi. Sonra okudukca ufkum genisledi. Insanlarin neleri dusundugunu gordukce, blockchaine olan inancim artmaya basladi. Once kendime su sorulari sormaya basladim:

  • Ne yapiyor? Projenin tanimi.
  • Ne zaman yapiyor? Projenin yol haritasi.
  • Nasil Yapiyor? Onerdigi cozumun ozgun olmasi.
  • Kim yapiyor? Projede calisan insanlar kimler. 

Daha sonra, temel analiz orneklerini okudukca, bu sorulara asagidaki sorulari da ekledim.

  • Peki total supply / circulation supply oranlari nasil?
  • Bu projede neden token/coin gerekli?
  • Coinleri nasil kullaniyorlar? Yuzde kacini kendilerine, reklama, icolara, borsalara vs. ayirmis?
  • Bu projenin yakin veya orta gelecekte hayata gecme ihtimali nedir?
  • Sosyal medya, reddit, ve diğer forumlardaki takipçileri, ve etkileşimleri nasil?
  • Hakkında yazilan makaleler var mi? Varsa kimler, ne yazmis?
  • Calisan bir urunleri var mi? 
  • Whitepaper detayli mi yazilmis, yoksa acaba “esinlenme” var mi?
  • Githubi aktif kullaniyorlar mi?

Bu sorulara daha fazla detay da ekleyebiliriz pek tabii. Bunlar bir cirpida aklima gelenler. Özetlemek gerekirse, temel analiz, paranizi yatiracaginiz, hissedari olacaginiz bir blockchain projesini detaylica incelemektir.

Burada benim için ne yapıyor kisminda basit bir kıstas var. Einstein demiski “Eger basit bir sekilde anlatamiyorsan, o konuyu iyi anlamamissin demektir.” Ben de once bir proje websitesinde ve whitepaperinin ilk sayfalarinda tam olarak ne yaptigini anlatabilmiş mi ona bakıyorum. Sonucta esinize dostunuza arkadasiniza ya bir sirket kurduk, su isi yapmayi hedefliyoruz diyebilmeniz lazim, basitçe düşünürsek. 

Projenin yol haritasi, ilk yayinlandiklari gun cok kıymetli değil gözümde. Bugun cikan proje 1 ay sonra calisan urunumuzu (working product) piyasaya surecegiz diyebilir. Bu kisa vadeli bir enerji, hacim yaratabilir. Ama bu hedefler gerçekçi mi? Bu maddeyi uzun vadeli takip etmek gerekiyor. Bazen aksilikler olabiliyor hayatta pek tabii. Ama bu aksilikleri açıklayabiliyorlar mi? Hedeflerine en azindan bir sonraki donemde (hafta olabilir, ay olabilir, çeyrek olabilir vs.) varmak için, ne yapıyorlar? Zaten yol haritalarina asagi yukari uyduklari gorulunce, hem piyasada güven oluşuyor, hem de bir sonraki milestonelarinda hype seviyesi artıyor artik. 

Cozum önerilerinin ozgun olduğunu nasil anlayabiliriz peki? Bu biraz tecrübe istiyor. Makalaleleri okumak, direk rakiplerini okumak, forumlardaki ilgili tartismalari okumak da cok önemli. Maalesef, bu ekosistemde bir cok “shitcoin” diye adlandirdigimiz coin var. Ve bu coinler zaman zaman değiştirme zahmetine bile girmeden acik acik whitepaperlari copy paste yapıyorlar. Okurken direk “aa bunlar calmislar” diye ortaya cikmak benim için biraz zor. Okadar iyi bir hafızaya sahip değilim. Ama temel analize ilginiz varsa, kendinize bir excel tutabilirsiniz su sekilde:

CoinMarket CapTotal SupplyCirculation SupplyGrubuTanimi
X$5m1000100DefiProjenin tanimi
Y$20m500400EnerjiProjenin tanimi

Bu tablonun tek amaci, coinleri belli siniflara ayırmak. Ben böyle basit bir excel kullaniyorum. Boylece ya böyle bir coin cikmis, kimdir bunlar acaba diye baktiktan sonra, bunlarin direk rakipleri kim olabilir diye yazıyorum. Her okuduktan sonra 2 cumle bile olsa yazabilmek gerek. 

Kim yapıyor? Bu kisim biraz muallak acikcasi. Shitcoinler kadar da tehlikeli diyebiliriz. Burada benim kistasim, ekibi incelerken 10 tane danisman, 1 tane developer gibi saçma bir denge var mi? Bir kürek takimi 3 yonetici, 2 teknik danisman, 1 kurek çekenden oluşuyorsa, yarisi kaybedeceği asikardir. Daha sonra baktigim kisimlari ise, gerçekten bu adamlar bu projelerde calisiyor mu? Bunun için Google, linkedin, ve forumlari kullaniyorum. Bazi scam projeler bu tip hilelere çokça başvuruyor maalesef. Dikkatli olmak gerekiyor. Daha da detay bakmak isterseniz, calisan gruplarin geçmiş tecrübelerine varsa linkedinlerinden ulaşabilirsiniz. Zaten artik bir cok coin, ekip arkadaslarini tanitirken altlarina linkedin hesaplarini da linkliyor. 

Bu ilk sorulardan tatmin olduktan sonra, ikinci kisima, yani whitepaper okumasina geçiyorum. Whitepaper, eger Turkce yayinlandiysa sansliyiz. Bazi blockchain projeleri Turk insanlarinin bu ekosisteme ilgisinin farkında, o yüzden Turkce whitepaper da yayinlaniyor. Ama değilse, İngilizcesini okuyorum. Ilk defa okurken, illaki anlamadigim, ufkumun yeterli olmadigi yerler oluyor. Oralari dert etmeyip, once genelini anlamaya calisiyorum. Okurken de yukarida 2.kisimda bahsettigim sorulari kendime sormaya calisiyorum. Orneklemeye calisacagim:

  • Total Supply / Circulation Supply orani: eger dolasimdaki coin adedi, total adede gercekten az ise, zaten bu bir kirmizi uyari isareti oluyor. Ozaman hemen gidip, dolasimdaki coinleri release etme programlarina bakiyorum (eger varsa), yoksa zaten direk uzak durmak gerekiyor. Coinleri release surelerine bakinca, enflasyon ortaya cikiyor. Bazen proje cok hosuma gidiyor, gozum karariyor, ayilama giriyorum. Sonra donup bakiyorum ve pisman oluyorum. 
  • Bazi projeler blockchain uzerinde calisiyor diye, illa token veya coin gerekmiyor aslinda. Bu projeler monetize ediyorlar kendilerini. Neden coin kullanilacagini artik bir cok proje aciklamaya calisiyor. Eski donemlerde bu sorunun muallakta oldugu projeler cokcaydi. Ama aciklama yapmalari da yeterli degil. Kendi kendime bunun uzerine ciddi vakit harciyorum. Forumlarda insanlar tartisirken siklikla “token not needed” diye ortaya yazdiklarini gorursunuz. Bunu detayli aciklayanlara saygi duyuyorum, ama gelisine bunu yazanlari FUD yapmaya calistiklari icin kaale almiyorum acikcasi.
  • Coinlerini nasil kullaniyorlar? Burada genelde bir pie-chart kullaniyorlar ve aciklamaya calisiyorlar. Soyle bir ornek vermek istedim burada. 2 sene once arkadaslarla FIFA oynuyoruz, ben de bosa ciktigimda forumlarda rastgele coinleri goruyorum, ilgimi ceken varsa okuyorum. Bir tane gordum, ekip sampiyonlar ligi – harvardlar mitler havada ucusuyor, proje muhtesem, ico yapacak, telegram grubuna saat basi en asagi 150-200 kisi geliyor. 1 hafta boyunca her gun okuyorum. Makale bakiyorum. Neyse, 1 ay sonunda coinlerin %46sini ekibe ayirdiklarini, ve 1 yil sonunda kilitlerin kalkacagi ile ilgili whitepaperda bir update gordum. Ve hemen elimi etegimi cektim. Bu %46ya marketing vs filan hic birsey dahil degil, direk kendilerine ayirmislar. Proje 2yilin sonunda $60,000lik bir market cap’e ulasabilmis degil. 
  • Bazi projeler bakinca super geliyor insanin gozune. Cok iddiali. Ama bunlardan bazilari yakin/orta gelecekte gerceklesmesi zor projeler. Boyle olunca, ilk hypeta iceri giren insanlar shillerin etkisiyle cok guzel paralar kazaniyorlar. Ama uzun vadeli elde tutmak cok riskli, cunku kari alan genelde kaciyor. Cok uzun sure bag holdera donusmek istemem. 
  • Sosyal etkilesim, bir projenin hizli yol almasi icin guzel bir arac, amac degil. Reklamin dunya uzerindeki etkilerini dusunmek lazim. Coin ismi vererek bir kavgaya sebebiyet vermek istemem ama, cer cop projelerin, hele bu 2020 3.ceyregindeki DEFI projelerin ne hale geldigi ortada. Zar atmaktan daha buyuk kumar gozuyle bakiyorum. Oysa biz hem teknik analiz hem temel analiz yaparak, ne kadar buyuk emekler harciyoruz.
  • Hakkinda yazilan makaleleri okumak, hem gozumuzden kacirdigimiz noktalari gormemize fayda ediyor, hem de bir temel analiz incelemede daha tecrubeli insanlar nerelere dikkat ediyor guzel bir kaynak oluyor. Ben makaleleri, hakkindaki twit floodlarini genelde en sonra birakiyorum. Bu noktaya kadar kafamda bir seyler olusuyor. Sonra gerekirse fikirler carpisiyor.
  • Calisan bir urun her zaman 1-0 one geciriyor. Ama calisan urun siradan bir mesajlasma platformu gibi seyler cikiyor bazen. Buna dikkat etmek lazim, buyuk hayal kirikligi oluyor bende. Veya calisan urun neden token/coine ihtiyac duyuyor incelerim ben. 
  • Github aktiviteleri benim icin son sirada yazdigim ama onem siralamasinda son da olmayan bir kalem. “last not but not least diyorum ☺”. 1 yil boyunca aktivitesini gormedigim coinler bir bakiyorum twitterda “Iste dunyayi kurtaracak coin” diye lanse ediliyor, ama 1 yildir tek bir satir kod yazilmamis. Kisisel olarak uzak durdugum coin oluyor acikcasi. Ama belki de bazi ekipler githubi okadar aktif kullanmamayi tercih ediyorlardir, bu da onlarin tercihi. 

50shadesofhabibis
blockchain lover

GÜNCEL İÇERİKLER

Kripto Para Piyasasında Risk Yönetimi

Yazar John Augustus Shedd’in çok güzel bir sözü vardır, der ki; “bir gemi limanda güvenlidir fakat gemiler bunun için inşa edilmemişlerdir.” Gemilerin işlevleri...

Dolar Öldü mü? DXY Teknik Bakış

#DXY Doların öleceği konusunda bitmeyen spekülasyonlar, altın 8000$, gümüş 500$ olacak söylemlerine bir göz atalım istiyorum. Grafikler ve komplo teorisyenleri aynı...

2021’e Çin Astrolojisi ‘nden Bakış

Bitcoin’in 40.000 USD’lere dayanması ve beraberinde altkoinlerde gördüğümüz artışlar yeni yılda güzel bir heyecan dalgası getirdi. Piyasaya ilgi artarken yeni, iyi...

TRADE STRATEJİSİ NEDİR?

Tanımsal olarak daha önceden belirlenmiş olan kurallar doğrultusunda alım satım kararlarını vermek için kullanılan yöntemler/planlardır. Bir traderın...

İLGİLİ MAKALELER

STOP LOSS Nedir? 10 Madde ile STOP LOSS’un Önemi

STOP LOSS Nedir? Borsada menkul kıymet, coin veya hisselerin belirli bir fiyata ulaşınca satılmaları için verilen talimata...

Kişiliğe Göre Trade Çeşitleri

"Sürekli işlem tarzını değiştirmek, o işlem tarzına uygun strateji ve analiz yetkinliğini değiştirmeyi gerektirir. Bu değişkenler uzmanlık için gerektiren bilimum gereksinimleri...

Bitcoin Nedir?

"Bitcoin dağıtılmış ağ teknolojisini de içerdiği için tek bir sunucu üzerinde bulunmamaktadır. Bu da Bitcoin’in herhangi bir otorite ve merkez tarafından yönetilmediğini...

Phala Network Nedir?

"Phala Network; işletmeler ve kullanıcılar için tasarlanmış, güvenli-gizli hesaplamalar ve veri koruma hizmetleri sağlamayı amaçlayan, Substrate üzerine inşa edilmiş ilk gizlilik odaklı...
Cryptocurrencies: 9,879
Markets: 662
Marketcap: $ 2.64 T
24h Vol: $ 113.72 B
BTC Dominance: 45.74%