Price Action ve Risk Yönetimi İlişkisi

“Hedefinize ulaşırken de risk yönetimi nedir, nasıl olmalıdır, risk mi önemlidir yoksa reward (kazanç) mu önemlidir gibi mevzularda kendinize bazı kurallar ve sistemler koymalısınız. Bu işte kazancınızı kaybınızın önüne koyuyorsanız 1-0 geride başlıyorsunuz demektir.”

Öncelikle herkese merhabalar.

Bu yazıda Price Action (PA) nedir kısmına ufak bir giriş yaparken aynı zamanda bana göre neden risk yönetimi ile kullanılabilirliği en etkili metodoloji olduğu hakkında bir yazı yazmak istiyorum.

Price Action Nedir?

Price action dediğimiz şey aslında salt ve yalın hâli ile fiyatın kendi içinde geçmişte yarattığı aksiyonlardan yola çıkarak gelecekte de neler yapabileceğini tahmin etme metodolojisidir. Genelde insanlar teknik analiz ile price action’ı birbirinden farklı şeyler olarak görüyorlar. Aslında price action teknik analizin alt kümesidir, bir metottur. Bir diğer yanılgı da price action kullanan kişilerin indikatörlere asla yanaşmaması, hiçbir zaman diyagonal çizgiler kullanmaması yönünde mitler… 

İndikatör dediğimiz şeyler, bir takım matematiksel formüller uygulanarak fiyatın “geçmişte” olan hareketlerinden gelecekte karşımıza bir veri sunma veya bu veriyi bizim yorumlamamızı sağlayan araçlardır. Bu minvalde price action kullananlar indikatör kullanmazlar diye bazı keskin belirtiler görüyorum. Ben kullanmayı tercih etmiyorum. Efektif olanları var mı? Kesinlikle var. Ancak doğruluk payı, süreklilik ve doğru zamanda uyarı gibi parametreleri ele aldığımız zaman doğru kullanılan, keşfedilmiş ve takip edilen bir price action yapısı indikatörlerden “çoğu zaman” önce ve doğru bir uyarı verir.

Bu sebeple, ben indikatörleri sadece HTF’lerde kullanmayı tercih ediyorum ve bu tercihimi de günümün sadece 5 dakikasını bu sisteme ayırarak yapıyorum. Herkes çok sorduğu için peşinen cevap vereyim. RSI, OBV ve DMA dışında indikatörlere neredeyse hiç bakmıyorum. Kendi içimde 5 dakikalık, 1 saatlik grafiklerde OBV üzerinden keşfettiğim bazı detaylar ve ayrıntılar olsa da onları da her zaman değil, ara ara şartlar olgunlaştığı zaman veya price action bana hiçbir şey anlatmadığı/anlayamadığım zamanlarda tercih ediyorum.

Price action kullanan, diyagonal kullanmaz diye bir mit daha var. Kesinlikle buna da katılmıyorum. Doğru kullanılan diyagonaller (price action’ın vermiş olduğu nimetler ile birleştirilebilen, doğru swing high ve low’lar kullanılarak tercih edilen) çok efektif ve erken uyarı sistemi şeklinde çalışabiliyorlar. Fakat trendline’lar ile ilgili bilinmesi gereken, herkesin yayınladığı youtube video’larında olmayan, bir sürü kaynaktan farklı farklı bilgiler edinilip, bir dizi seri araştırma sonrası elde edilmesi gereken tonlarca bilgi var. Bunların her biri her markette aynı doğrultuda da çalışmıyorlar.

Bu yüzden öğrenilen bir şeyin defalarca birden çok paritede test edilmesi ve her paritenin kendi içinde bir dinamizminin bulunduğunun hatırlanması, ona göre uygulanması gerekiyor. Yani aslında para kazanmak kolay değil. Çok emek isteyen bir şey. İnsanlar 3 aylık altcoin rallisinden para kazanınca bunun hep böyle gideceğini düşünürlerken ilk satış dalgasında yine hüsran yaşıyorlar çünkü ellerinde strateji yok ve o çizilen diyagonallerin hiç kaybolmayacağını düşünüyorlar 🙂 Halbuki yükselen trendde, düşen trendde diyagonallerin bile çalışma metotları birbirinden farklıdır. İtiraz edenler illa ki olacaktır fakat bu benim görüşümdür.

Risk Yönetimi Nasıl Olmalıdır?

Şimdi gelelim bir diğer mevzu olan risk yönetimine. Price action dahil çoğu konuda iyi olduğumu iddia etmiyorum. İyiyimdir, kötüyümdür. Kişisel olarak görecelidir. Ancak benim kendimde başarılı olarak gördüğüm bir mevzu varsa o da risk yönetimidir. Ben ne zaman ki market ile inatlaşmayı bırakıp mantıklı, rasyonel ve duygularımdan arınmış şekilde hareket etmeye başladıysam o zaman kazanmaya başladım. Bunları yaparken en büyük dayanağım, yola “sadece” para kazanmam lazım mottosuyla çıkmış olmam değil, somut bir hedefimin olmasındaydı. Kısacası her şeyden evvel somut bir hedefiniz olsun. Okul ücreti olabilir, bir araba almak olabilir, bir drone almak olabilir, bir kulaklık almak olabilir. Maddi değeri ilk başlarda önemli değil, yeter ki bir hedef koyun. 

Hedefinize ulaşırken de risk yönetimi nedir, nasıl olmalıdır, risk mi önemlidir yoksa reward (kazanç) mu önemlidir gibi mevzularda kendinize bazı kurallar ve sistemler koymalısınız. Bu işte kazancınızı kaybınızın önüne koyuyorsanız 1-0 geride başlıyorsunuz demektir. Trade ederken, her zaman ilk olarak ben bu pozisyona girdiğimde işler istemediğim gibi giderse ne kadar para kaybederim diye düşünmeye başladığınızda işte o zaman price action’ın da nimetleriyle birlikte her pozisyona girmiyorsunuz. Aynı bir avını bekleyen avcı gibi fiyatın ayağınıza gelmesini bekliyorsunuz. Geldiğinde de ona yapışıp alt etmeye çalışıyorsunuz.

Ama dikkat edin hiçbir zaman siz onun olduğu alana gitmiyorsunuz. Kendi kurduğunuz tuzağa onun düşmesini bekliyorsunuz, yani kendi kurduğunuz düzeneğin olduğu ortamda onu avlamaya çalışıyorsunuz. Avlamaya çalıştığınız şey sizi, kendi ortamınızda alt edebilir mi? Evet, etme ihtimali var. Peki hiçbir hazırlık yapmadan veya kötü/düzensiz/alelacele yaptığınız hazırlıkta olan bir ortamda avınızın sizden kaçması veya sizi alt etmesi ihtimali mi fazladır yoksa kendi “comfort zone” dediğiniz, güvenli alanınızda mı sizi alt etmesi daha kolaydır? Bu soruların cevabını mantıklı şekilde verip, düşündüğünüzde zaten setup’larınızda da fiyatın nereye geldiğinde ne aksiyon almanız gerektiğini, sizin mi fiyata gitmeniz yoksa fiyatın mı size gelmesi gerektiğini de anlamış oluyorsunuz. 

Av – Avcı İlişkisi

Kısacası bu üstteki metaforumu daha iyi anlamak için av, avcı ilişkisine belli başlı objeler yerleştirelim. Av dediğimiz şey ceylan olsun. Avcı dediğimiz şey kaplan olsun. Tuzak dediğimiz şey de samanlık, çalılık veya ağaçlı bir orman olsun, yani kaplanın gizlenip setup kurabileceği bir ortam.

Burada açık alanda, tuzağın olmadığı yerlerde ceylan sizden kaçabilir yani sizin verdiğiniz eforun karşılığını alamamanız durumu olabilir (stop olmak).

Sizin iyi gizlendiğiniz ve “mantıklı bir yere, bildiğiniz ortama” gizlenmeniz dahilinde ceylanı yakalama ihtimaliniz artar. Ekstra olarak, sağa sola koşarak riske girmezsiniz veya girdiğiniz risk az olur (stop olursanız makul derecede zarar yazılır ancak ceylanı yakalarsanız o gün için karnınız doyar).

Doğru ortam ise yani bildiğiniz, güvendiğiniz daha önce test ettiğiniz, ağırlıklı olarak kullandığınız yer sizin için güvenilir bir ortamdır (o alanda stop olmanız zordur, ödül kazanma ihtimaliniz fazladır).

Takdir edersiniz ki ceylana uyguladığınız efor ile antilop veya bizona uyguladığınız efor bir olmayabilir. Daha farklı ve daha değişik stratejiler geliştirmeniz gerekmektedir. Birinde daha temkinli olmanız gerekebilir, birinde daha hassas ve sessiz olmanız gerekebilir, birinde daha atik olmanız gerekebilir (EURUSD farklı, GBPUSD farklı, NZDUSD farklı, BTCUSD farklı, DJI farklı price action metodolojileri ve yapıları içermektedir).

Son maddede anlatmak istediğim şey şu. İnsanlar price action’ı 3-5 konseptten ibaret sanıp bunun size yansımasını yapıyorlar. OB var, Breaker var, Gap var diyorlar ve işlemleri bundan ibaret sanıyorsunuz tıpkı üçgenlerin, harmonik pattern’lerin, bayrak, omuz-baş-omuz formasyonlarının her zaman çalışmadığı hatta çoğu zaman sizleri yanılttığı gibi… Bunların her markette, her zaman diliminde, her trend’de farklı kullanım biçimleri var. Bunu keşfetme kısmı sizde bitiyor.

Bu yüzden price action’ın 15 dakikalık videolar ile veya 3-5 paragraflık yazılar ile öğretilebilir bir şey olduğunu düşünmüyorum. Bunu bildiğinizi düşünüyorsanız bilmeyen birine öğretmek için sürekli kafalarına basa basa öğretmek için efor sarf etmeniz lazım. Düzenli olarak analizlerinizi, videolarınızı, yapılarınızı, mantığınızı, stratejinizi aktarmalısınız. 

Bu minvalde price action öğrenmekte çok hevesli olan ve bana sürekli neden price action videoları çekmiyorsunuz, eğitim vermiyorsunuz diyen arkadaşlarda şunu söylemek istiyorum; bir başlangıç aracı bulduysanız dahi iş sizde bitiyor. Birisi sizle oturup saatlerini, günlerini, aylarını vermediği takdirde ondan alacağınız price action öğretisi sadece konseptlerden ibaret olacaktır ve bir süre sonra kaybetmeye başlayacaksınız. Aynı yollardan inanın ben de geçtim, bu kadar net konuşabilmemin sebebi budur.

Özet olarak;

  • Price action kalıp olarak konseptten ibaret değildir. Her paritede kendi içinde farklı dinamizmler barındıran bir yapıdır, metottur. Price action kullanan kişi indikatör kullanmaz, diyagonal kullanmaz diye bir şey yoktur. Price action kullanan bir kişi isterse yatay da kullanmaz. Bir kural yoktur.
  • Risk yönetimi ve psikoloji bu işin en önemli sekmesidir. Her şeyden önemlidir. Psikolojinizin sağlam olmadığı herhangi bir ortamda işlem yapmanız hatadır. Sizi hataya sürüklemeye meyilli bir duruma sokacaktır. Kafanızın rahat, psikolojinizin ve disiplininizin çelik gibi olduğu bir anı tercih ediniz. Risk yönetimini ise kendinize bir hedef belirledikten sonra o hedefe ulaşırken “olası” kayıplarda en hızlı şekilde ayağa nasıl kalkabileceğinizi belirlemek için kullanın. Risk yönetiminin belirli bir kuralı yoktur. Sizin bakiyenize oranla kaybedeceğiniz paranın ne olması gerektiği ile ilgili kuracağınız kuramlar ve buna sadık kalmanız ile gelişir.
  • Av-avcı ilişkisi price action ve risk yönetimi modelini çok güzel şekilde özetlemektedir. Kendi çapımda bulduğum bir örneklemedir, yanlışlarım veya eksik bir anlatımım olabilir, affola. Ama ne demek istediğimi anladıysanız amacıma ulaştım demektir.

Bu yazı haricinde başka yerlerde belli başlı anlatımlarda bulunduğum 2 farklı kaynak daha var. Google’da “Efloud Risk Yönetimi” şeklinde bir arama ile ikisine de rahatça erişebilirsiniz. O yazılar, spesifik olarak risk yönetimine odaklanan ve örnekler barındıran yazılardır. Bu yazımda daha çok price action konseptinin risk yönetimi ile birlikte nasıl bir bütün şeklinde kullanılması gerektiğini anlatmak istedim.

Sevgi ve saygılarımla,

Efloud
Sup bro? TA & FA. Chill out. Tweets are not financial/investment advice.

GÜNCEL İÇERİKLER

Kripto Para Piyasasında Risk Yönetimi

Yazar John Augustus Shedd’in çok güzel bir sözü vardır, der ki; “bir gemi limanda güvenlidir fakat gemiler bunun için inşa edilmemişlerdir.” Gemilerin işlevleri...

Dolar Öldü mü? DXY Teknik Bakış

#DXY Doların öleceği konusunda bitmeyen spekülasyonlar, altın 8000$, gümüş 500$ olacak söylemlerine bir göz atalım istiyorum. Grafikler ve komplo teorisyenleri aynı...

2021’e Çin Astrolojisi ‘nden Bakış

Bitcoin’in 40.000 USD’lere dayanması ve beraberinde altkoinlerde gördüğümüz artışlar yeni yılda güzel bir heyecan dalgası getirdi. Piyasaya ilgi artarken yeni, iyi...

TRADE STRATEJİSİ NEDİR?

Tanımsal olarak daha önceden belirlenmiş olan kurallar doğrultusunda alım satım kararlarını vermek için kullanılan yöntemler/planlardır. Bir traderın...

İLGİLİ MAKALELER

Kripto Para Piyasasında Risk Yönetimi

Yazar John Augustus Shedd’in çok güzel bir sözü vardır, der ki; “bir gemi limanda güvenlidir fakat gemiler bunun için inşa edilmemişlerdir.” Gemilerin işlevleri...

Dolar Öldü mü? DXY Teknik Bakış

#DXY Doların öleceği konusunda bitmeyen spekülasyonlar, altın 8000$, gümüş 500$ olacak söylemlerine bir göz atalım istiyorum. Grafikler ve komplo teorisyenleri aynı...

TRADE STRATEJİSİ NEDİR?

Tanımsal olarak daha önceden belirlenmiş olan kurallar doğrultusunda alım satım kararlarını vermek için kullanılan yöntemler/planlardır. Bir traderın...

STOP LOSS STRATEJİLERİ

Stop kullanımının önemini sıkça görüyoruz fakat en yaygın görüş ise ben stop oluyorum ve ardından fiyat yükseliyor. Bu sebeple kullanımı da...
Cryptocurrencies: 9,879
Markets: 662
Marketcap: $ 2.64 T
24h Vol: $ 113.72 B
BTC Dominance: 45.74%