NFT Token Nedir?

NFT tokenler kolleksiyonluk ve benzersiz olmalarından değer kazanırken, değiştirilebilir tokenler kullanım ağı, kullanan kişi sayısı arttıkça değer kazanır. 

Son zamanlarda adını duymaya başladığımız ve ilerleyen süreçte çok sık duyacağımızı düşündüğüm NFT Tokenler nedir, ne işe yarar, tarihsel gelişimi, teknolojisi, kullanım alanları gibi bir çok konuya değineceğimiz bir flood hazırladım.

İngilizce kelime anlamıyla Non-Fungible Token yani basit anlamıyla sınırlı sayıda üretilen, benzersiz, eşsiz token anlamına gelmektedir. Kolleksiyonluk Tokenler yani kolleksiyonu yapılabilen dijital varlıklar (Collectibles) olarak da nitelendirilebilir. 

NFT’ leri detaylı olarak incelemeye başlamadan önce Coin ve Token arasındaki farkların neler olduğunu anlamamız önemlidir.

COİN ve TOKEN Arasındaki Farklar Nelerdir?

Coin ve Token arasındaki en önemli fark, Coinlerin kendi blockchain ağında geliştiriliyor olması diyebiliriz. BTC – Bitcoin blockchaininde, ETH – Ethereum blockchaininde, AVAX – Avalanche blockchaininde olmasını coinler için iyi bir örnek olarak verebiliriz. Eğer bir coin Proof of Work (POW) ise madencilik ile, Proof of Stake (POS) ise stake edilerek kazanılabilir. Bu block zincirlerin eşler arası ağları herkese açık olup,kullanılan blockchain konsensusuna bağlı olarak mining veya staking ile güvence altına alınmaktadır. 

Tokenler ise 3. parti bir blockchain üzerinde geliştirilmektedir. DAI, COMP, BAT vb yüzlerce token buna örnektir. Bu tokenlerin bağımsız bir block zinciri yoktur ve kullanıcılar bu tokenlerin transferi için ETH ağında gas fee ödemek koşulu ile tokenlerini başka bir kişiye gönderebilirler. Ayrıca çoğu token mining veya staking yolu ile üretilemez, kazanılamaz bunun yerine sabit bir arzı olup, trade yolu ile alınabilir. 

Proof of Work (PoW) ve Proof of Stake(PoS)

Coinler, İngilizce tabiri ile “Fungible” yani aynı blockchainde başka bir coin ile aynı fiyata her zaman değiştirilebilir, takas edilebilirdir. 1 BTC her zaman 1 BTC ye eşittir. Diğer taraftan Tokenlar değiştirilebilir veya değiştirilemez olabilir. ERC-20 tokenleri değiştirilebilir tokenlerin en yaygını olup, ERC-721 tokenler ise değiştirilemez tokenlerin en yaygın örneğidir. 

FUNGIBLE ve NON-FUNGIBLE TOKEN (NFT) NEDİR?

Fungible yani Değiştirilebilir Tokenler ile Non-Fungible (NFT) yani Değiştirilemez Tokenler arasındaki farklar nelerdir? 

Bunu daha basite indirgeyerek örneklerle anlatmaya çalışalım. 

Örnek-1:

Diyelim ki cebinizde 100 TL’ lik bir banknot var ve arkadaşınıza borç verdiniz. Arkadaşınız size borcunu geri öderken sizin verdiğiniz aynı 100 TL lik banknotu mu almak zorundasınız? Tabiki hayır, onun yerine başka bir yerden almış olduğu farklı bir 100 TL’ lik banknot verebilir veya 2 adet 50 TL’ lik banknot vererek borcunu size ödemiş olacak ve sonuç olarak aranızda alacak-verecek birşey kalmamış olacak. 

Örnek-2:

Bir diğer örneği de araba üzerinden verelim. Diyelim ki arkadaşınızın 100000 TL değerindeki X Marka arabasını ödünç aldınız. Araba ile olan işinizi bitirdikten sonra aynı arabayı size teslim ettiği şekilde iade etmek zorundasınız. Arkadaşınızdan almış olduğunuz X Marka araba yerine yine aynı şekilde 100000 TL değerinde Y Marka arabayı iade edemezsiniz değil mi? 

Örneklerden anlaşılacağı üzere Örnek-1 Fungible yani değiştirilebilr, Örnek-2 ise Non-Fungible (NFT) yani değiştirilemez tokenleri gayet açık bir şekilde anlatmaktadır. 

NFT’ ler benzersiz yapıda olup, her biri birbirinden farklı değerde veya özelliklerdedir. 

Tokenler kolleksiyonluk ve benzersiz olmalarından değer kazanırken, değiştirilebilir tokenler kullanım ağı, kullanan kişi sayısı arttıkça değer kazanır. 

NFT’ LERİN TARİHSEL GELİŞİM SÜRECİ 

NFT’ ler ilk olarak 2012 yılı Mart ayında bir blog yazısı başlığında “Bitcoin 2.X (aka Colored Bitcoin) – İlk Özellikleri” olarak ortaya çıktı. 

Colored Bitcoin, mülkiyeti, kuponları, şirket hisselerini, abonelikleri, dijital koleksiyonları ve daha fazlasını halka açık bir blokchainde temsil etme yeteneği olarak tanıtıldı.

Fakat o dönemde teknoloji halka açık blockchainden ziyade izin verilen ortamlarda geleneksel veritabanında daha iyi çalışıyordu. Kısacası durumun bu şekilde olmasının sebebi Bitcoin Script programlama dilinin NFTler (değiştirilemez tokenler) için tasarlanmamış olmasındandı. Bu tokenlerin Bitcoin blockchaininde tasarlandığı gibi çalışması için zincirdeki  tüm kullanıcıların her bir birim için genel kabul edilen bir değer üzerinde anlaşması gerekiyordu. Yani bir kişi itiraz ederse tüm sistem o token yüzünden çalışmayacaktı. Bu da geliştiricileri Bitcoin blok zincirinin mevcut işlevselliğinin geliştirilmesi konusunda tetikledi. 

2014 yılında Bitcoin ağında dağıtılmış açık kaynaklı internet protokolü olan eşler arası bir platform geliştirildi. Platform kart oyunları (trading card game) içeriyordu ve akabinde Spells of Genesis (Nisan 2015), Force of Will (Ağustos 2016) ve Rare Pepes’in (Ekim 2016) piyasaya sürüldü. 

2017’de, daha fazla proje Bitcoin’in dışındaki diğer ağlara yönelmeye başladı. Ethereum, en yaygın olan ERC-20 tokenleri ile ve fungible tokenlere olan desteğiyle zaten popülerlik kazandığı için en fazla talep gören oldu.

NFT Token
Örneğin;

Cryptopunks, Haziran 2017’de ERC-20 ve ERC-721 hibrit token olarak piyasaya sürüldü. Daha sonra, Kasım 2017’de, blockchain tarihindeki kuşkusuz en popüler NFT projesi olan CryptoKitties projesi tam bir ERC-721 belirteci olarak başlatıldı.

2018 yılında CryptoKitties’ de $60’ a alınan bir dragon karakteri 600 ETH evet yanlış duymadınız yani o zamanki değeri $170.000 satıldı.

NFT Token | CryptoKitties

2019 yılında Decentraland’ ta sanal bir arazi parseli 1.3 Milyon MANA yani o zamanki değeri ile $80.000’ a satıldı. Satın alan kişi de %56 yüksek fiyatla satışa koydu.

Yine 2019 yılında dijital Formula 1 yarış oyunundaki “F1 Delta Time Apex Yarış Arabası” tam 415.9 ETH yani o zamanki değeri ile $113124’ a satıldı. Evet bu parayla güzel bir spor araba alınabiliyordu!!! 

EN POPÜLER NFT STANDARTLARI: ERC-721 / ERC-1155 / ERC-998 (CNFTs)

2017 yılında çalışmaya başlayan ERC-721 standardına ek olarak 2018 yılında ERC-1155 standardı da kullanılmaya başlanmıştır.  Hala ERC-721 kadar popüler olmasa da ERC-1155 olan adaptasyon da hızla artmaktadır.ERC-1155 standardı adaptasyonunun hızla büyümesinin en büyük sebebi, geliştiricilere sadece bir token standardıyla değiştirilebilir, değiştirilemez ve yarı değiştirilebilir tokenler oluşturma yeteneği sağlamasıdır. Önceden, geliştiricilerin ERC-20 (değiştirilebilir) veya ERC-721 (değiştirilemez) arasında seçim yapması veya iki farklı tür token oluşturmak için her iki sözleşmeyi de kullanması gerekiyordu. 

Bu popüler NFT standartlarına ek olarak ERC-721 standardının uzantısı olan ERC-998 standardından da bahsedebiliriz. Composable Non-Fungible Tokens (CNFTs) olarak adlandırılan ERC-998 değiştirilebilir olmayan tokenlerin diğer değiştirilebilir tokenlere ve ERC-20 tokenlere sahip olma yeteneğini ekleyen ERC-721 standardının bir uzantısıdır. ERC998’i uygulayan değiştirilebilir olmayan tokenler aynı zamanda ERC-721 standardını da uygular.

NFT EKOSİSTEMİ VE KULLANIM ALANLARI

1- Kolleksiyonluk Ürünler

2- Online Oyunlar

3- Online Pazaryeri

4- Biletler

5- Kimlik ve Sertifikalandırma

NFT Ekosistemini aşağıdaki grafikten inceleyebilirsiniz.

NFT (Non-Fungible Token)

Bunların dışında NFT kullanımına başladığı belirtilen benim bulabildiğim büyük markalar ve spor kulüplerinin listesini de aşağıda paylaşıyorum. 

NFTs Marketcap: 2020 başlarında yapılmış olan aşağıdaki tabloda görüleceği üzere 2017 den 2019’ a kadar %17 lik artış sağlayan NFT Market Cap 2020 itibariyle %50 artış öngörülmüş.  

NFT Token Marketcap
  • Ethereum Networkü üzerindeki NFT Kontratlarının sayısındaki ciddi orandaki artışı da dikkat çekici boyutta. 
  • NFT ler ile etkileşimi gösteren adres sayılarının artışını da aşağıdaki tablodan görebilirsiniz:

NASIL NFT TOKEN ALINIR VE NERDE SAKLANIR?

NFT tokenleri satın almak ve sahip olmak, diğer kripto para ticareti gibi değildir. Bir dijital koleksiyon veya tokenleştirilmiş varlık satın almak için, $ETH gibi bir kriptoparaya ihtiyacınız olacak, ancak bireysel satıcılardan da nakit para veya takas usulü ile satın alabilirsiniz.

Her NFT Token benzersiz olduğundan, NFT’ ler için değişim yoktur. Bunun yerine, bireysel alıcıları bireysel satıcılarla bağlayan pazar yerleri vardır. NFT satan kişiyle birlikte bir fiyat belirlemeniz gerekir. Ardından doğrudan onlardan satın alabilirsiniz.

Bir ERC-721 jetonu satın alırsanız, tıpkı bir ERC-20 jetonu gibi Ethereum cüzdan adresinize gidecektir. Ancak, onu bir cüzdan istemcisinde görüntülemek, değeri hakkında size hiçbir şey göstermez, yalnızca sizin tuttuğunuz anlamına gelir. Değeri, NFT Tokenin parçası olduğu sistemden gelir. Bu nedenle örneğin bir CryptoKitty NFT, belirli özelliklere sahip bir kedicik çizimine bağlıdır ve bu kedicik, satmayı seçerseniz açık pazarda listelenebilir.

Bir başka örnek vermek gerekirse, hatırlarsanız Binance borsası kuruluş yıldönümünde “Binance Kolleksiyonlukları” dağıtmıştı, kazanma şartları ve detayları görselde görüldüğü şekilde vermişti:

NFT Token Binance

SON SÖZ:

Bu detaylar doğrultusunda NFT Tokenizasyonu ile yapılabilecek şeyleri düşündüğümüzde sanıyorum ki ucu bucağı olmayan imkanlar ortaya çıkıyor. Bu demek oluyor ki ilerlediğimiz süreçte NFT Token ‘lerin gerek kurumsal platformlarda, gerekse bireysel anlamda hayatımıza daha çok gireceğine şüphe yok. 2017 de yaşadığımız ICO çılgınlığı, 2020 yılında (günümüzde) yaşadığımız DeFi projelerine olan yoğun ilgi bir sonraki süreçte NFT Tokenler ile karşımıza çıkabilir görünüyor. Bu düşüncelerle yola çıkarak erken farkındalık sahibi olmak bir çok değerde olduğu gibi burada da kazanç sağlamak için önem arz edecektir. 

CrypTourist
Co-founder @cryptonnetwork | #Cryptocurrency Investor&Trader | PR & DMC & Event Management | e-mail: cryptourist@cryptonn.com

GÜNCEL İÇERİKLER

Kripto Para Piyasasında Risk Yönetimi

Yazar John Augustus Shedd’in çok güzel bir sözü vardır, der ki; “bir gemi limanda güvenlidir fakat gemiler bunun için inşa edilmemişlerdir.” Gemilerin işlevleri...

Dolar Öldü mü? DXY Teknik Bakış

#DXY Doların öleceği konusunda bitmeyen spekülasyonlar, altın 8000$, gümüş 500$ olacak söylemlerine bir göz atalım istiyorum. Grafikler ve komplo teorisyenleri aynı...

2021’e Çin Astrolojisi ‘nden Bakış

Bitcoin’in 40.000 USD’lere dayanması ve beraberinde altkoinlerde gördüğümüz artışlar yeni yılda güzel bir heyecan dalgası getirdi. Piyasaya ilgi artarken yeni, iyi...

TRADE STRATEJİSİ NEDİR?

Tanımsal olarak daha önceden belirlenmiş olan kurallar doğrultusunda alım satım kararlarını vermek için kullanılan yöntemler/planlardır. Bir traderın...

İLGİLİ MAKALELER

XRP Öldü mü? Geniş Kadrajda Teknik Bakış

Merhabalar hoşgeldiniz, Son günlerin hem en çok kazandıran hem de en çok kaybettiren, aynı zamanda da en...

2021’de Bitcoin ve Hasretle Beklenen Boğa Koşusu

2021 Bitcoin Boğası Sonunda 2021 bitcoin boğası, tahminimizden önce başladı demek çok da yanlış olmaz. Bitcoin tarihinde ilk...

Ethereum’un Yüksek İşlem Ücretleri

Ethereum üzerİnde İşlem yapıyorsanız yüksek İşlem ücretlerİ canınızı sıkıyor olmalı... Ethereum 'da...

Bitcoin Nedir?

"Bitcoin dağıtılmış ağ teknolojisini de içerdiği için tek bir sunucu üzerinde bulunmamaktadır. Bu da Bitcoin’in herhangi bir otorite ve merkez tarafından yönetilmediğini...
Cryptocurrencies: 7,911
Markets: 622
Marketcap: $ 1.74 T
24h Vol: $ 132.11 B
BTC Dominance: 43.63%